ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны зургаадугаар сарын 13

6-р сарын 9-нд АНУ-ын Төв командлалын мэдээлснээр, АНУ-ын армийн Apache нисдэг тэргийг унагасны хариуд АНУ-ын цэргийн хүчин Ормузын хоолойн ойролцоо Ираны агаарын довтолгооноос хамгаалах систем, газрын удирдлагын станц, тагнуулын радарын цэгүүдэд цохилт өгч дуусган, зохистой арга хэмжээ авсан бөгөөд АНУ-ын цэргийн хүчин Ираны цаашдын түрэмгийллээс хамгаалахад сонор сэрэмжтэй хэвээр байна гэж нэмж хэлжээ. (Фокс Ньюс)

Дэлхийн цөмийн зэвсэгт зарцуулсан нийт зардал 2025 онд 119 тэрбум ам.долларт хүрч, 2024 оноос 19%-иар өсжээ. Цөмийн зэвсэгтэй 9 улс зэвсгийн нөөцөө шинэчилж, илүү олон цэнэгт хошууг байлдааны бэлэн байдалд оруулсан байна. [Швейцарын] ICAN [Цөмийн зэвсгийг устгах олон улсын кампанит ажил] болон [Шведийн] SIPRI [Стокгольмын олон улсын энх тайвны судалгааны хүрээлэн] нийт цэнэгт хошуу 12,187 орчим болж буурсан ч ашиглахад бэлэн хошуу 9,745 болж өсөн, зэвсгийн уралдаан хурдсаж байгааг анхааруулсан бөгөөд АНУ дангаараа 69.2 тэрбум ам.доллар зарцуулсан нь бусад бүх цөмийн зэвсэгт улсуудын нийлбэрээс давсан байна. (ВнЭкспресс)

Иран улсад интернэтийн цензур үргэлжилж байгаа энэ үед эсэргүүцэгчид болон дэглэмийн эсрэг идэвхтнүүдийг цаазлах ажиллагаа эрчимжиж байна. Ираны Хүний эрхийн нийгэмлэг 2026 он гарсаар 784 цаазын ял гүйцэтгэсэн гэж баримтжуулан, бодит тоо үүнээс өндөр байх магадлалтайг анхааруулж байна. Харин Ираны Эсэргүүцлийн үндэсний зөвлөл (NCRI) 5-р сарын 31-нээс 6-р сарын 1-ний хооронд хоёр хоногт дор хаяж 18 хүнийг цаазалсан гэж мэдээлж, хүний эрхийн байгууллагууд интернэтийн хязгаарлалт төрийн хүчирхийллийн бүрэн цар хүрээг халхалсаар байна гэж мэдэгджээ. (Фокс Ньюс)

Их Британийн ерөнхий сайд Кейр Стармер томоохон технологийн компаниудад хүүхдүүд садар самуун зураг илгээх, хүлээн авахаас сэргийлэх төхөөрөмжийн түвшний хяналт нэвтрүүлэхийг шаардаж, хэрэгжүүлээгүй тохиолдолд хэдэн сарын дотор хуулийн шинэ зохицуулалт гаргана гэж анхаарууллаа. (евроньюс)

[Их Британийн] BBC сувгийн мөрдөн шалгалтаар өнгөрсөн зун Их Британид хүрэхийг зорьж явсан, Иракийн Курдистаны 300 гаруй цагаачийг Ливид нэгэн зэвсэгт бүлэглэл барьцаалж, тамлан зовоож, гэр бүл тус бүрээс нь 5,000 ам.доллар (£3,700)-ын төлбөр шаардсаны зэрэгцээ эрхтнийг нь хүчээр авна гэж сүрдүүлж байсныг тогтоожээ. Өмнө нь барьцаанд байсан хүмүүс зодуулж, түлэгдэн, өлсгөлөнд өртөн, удаан хугацаанд хоригдсон тухай өгүүлсэн бөгөөд дараа нь барьцаалагдсан 110 хүнийг Иракийн засгийн газрын захиалгат нислэгээр эх оронд нь буцаажээ. (Дэйли Мэйл)

Мэргэжилтнүүд гөлгийг эхээс нь хэт эрт салгах нь хожим нь түгшүүртэй, түрэмгий зантай болох, нийгэмших чадвар муу байх, хүчтэй хазах зан авирын эрсдэлийг нэмэгдүүлж болзошгүй гэж анхааруулж байна. Нийгэмшлийн гол үе ойролцоогоор 3-13 долоо хоног хүртэл үргэлжилдэг бөгөөд энэ үед гөлөгнүүд эх, ах дүүс, хүмүүсээс суралцдаг. Найман долоо хоногтойд нь гэртээ авч тэжээхийг ихэвчлэн боломжийн гэж үздэг ч зарим мэргэжилтэн 12 долоо хоног хүртэл эхтэйгээ хамт байх нь гөлөгнүүдэд өөртөө итгэх итгэл, нийгэмших чадвар, сурсан зан үйлийн илүү бат бөх суурь өгдөг гэж үзэж байна. (Дэйли Экспресс)

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага аюултай хоол хүнсний улмаас жил бүр 866 сая орчим хүн өвчилж, 1.5 сая хүн амиа алддаг гэж анхааруулжээ. Тав хүртэлх насны хүүхдүүд ахмад насны бүлгүүдээс бараг 3 дахин өндөр эрсдэлтэй бөгөөд хоол хүнсээр дамжих өвчний нийт тохиолдлын бараг гуравны нэгийг эзэлж байна. Уур амьсгалын өөрчлөлт, ариун цэврийн муу нөхцөл, хүнсний аюулгүй байдлын сул тогтолцоо нь дэлхийн эмзэг байдлыг улам нэмэгдүүлж байна. (евроньюс)

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс [БНАКУ], Уганда улсад Эбола вирусийн Бундибугё омгийн хувилбарын дэгдэлтийг хязгаарлахад туслах, мөн Африкийн бусад орнуудад тандалт, шинжилгээ, халдварын хяналт, хилийн шалгалтаар дэмжлэг үзүүлэх тус тивийн зургаан сарын хугацаатай, 518 сая ам.долларын өртөг бүхий бэлэн байдал, хариу арга хэмжээний төлөвлөгөөг хэрэгжүүлж эхэлжээ. БНАКУ-д өвчний тохиолдол 515-д хүрч, 91 хүн нас барсан бол Уганда улсад 19 тохиолдол, 2 нас баралт бүртгэгдсэн бөгөөд Африкийн Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвүүд хандивлагчид амлалт өгч байгаа ч санхүүжилт дутагдалтай байна гэж мэдээлж байна. (VTV/WHO)

Холбооны зохицуулагчид бохирдсон рекесон хэмээх зөөлөн бяслагтай холбоотой, хэд хэдэн мужийг хамарсан үхэлд хүргэсэн листериа вирусийн дэгдэлтийн дараа [АНУ-ын] Мэрилэнд мужийн нэгэн сүүний үйлдвэрийн зөвшөөрлийг түдгэлзүүлжээ. Хорт бохирдол 3 жилийн турш илрээгүй бөгөөд 8 хүнд ноцтой өвчин үүсгэж, 7 нь эмнэлэгт хэвтэн, нэг нь нас барсан байна. Эрчимтэй үрждэг энэ нян хүйтэн орчинд сайн амьдардаг тул эрүүл мэндийн байгууллагууд 24-128 зөвшөөрлийн дугаартай эргүүлэн татсан бүтээгдэхүүнийг нэн даруй хаяж, хөргөгчийн гадаргууг ариутгахыг хэрэглэгчдэд уриалжээ. (Фүүд Пойзонин Ньюс)

Хүмүүс ихэвчлэн сахар, тослог ихтэй хэт боловсруулсан хүнс сонгодог тул шөнө оройн зууш зүрхний эрүүл мэндэд хор хөнөөл учруулдаг гэж хоол тэжээлийн мэргэжилтнүүд анхааруулж байна. Биеийн байгалийн амрах цагаар хооллох нь цусан дахь сахар, инсулин, холестериныг нэмэгдүүлж, бодисын солилцоо болон нойрыг алдагдуулдаг. Судлаачид зүрх судасны эрсдэлийг бууруулахын тулд орой бодлогогүй идэхээс зайлсхийх, стрессээ хоолгүйгээр зохицуулах, эслэгээр баялаг илүү эрүүл сонголт хийхийг зөвлөж байна. (Ийтин Уэлл)

Бор будааны цай кофеингүй шим тэжээлийн дэмжлэг өгдөг. Хуурсан бүхэл үрийн бор будаагаар хийдэг энэ анхилуун ундаа нь үл исэлдүүлэгч, B бүлгийн амин дэмүүд, эслэг, селен, манган болон бусад чухал эрдсийг агуулдаг бөгөөд кофеин огт агуулдаггүй. Үүнийг бэлтгэхийн тулд хатаасан бор будааг зөөлөн гал дээр үнэр орж, жигд борлотол нь хуураад, дараа нь 1 литр халуун усанд 20–30 граммыг 20–30 минут буцалгах юм уу эсвэл хандална. Олон хүн үүнийг ногоон цайны эрүүл хувилбар болгон хэрэглэдэг байна. (Бао Сүк хое ва Дой сон)

Филиппиний өмнөд хэсэгт 7.8 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болж, дор хаяж 37 хүн амиа алдаж, хэдэн зуун хүн гэмтэж бэртсэний дараа аврагчид Генераль Сантос хотын нурангид эрэн хайх ажиллагаа явуулж байна. Онцгой байдлын албаны хаагчид нурангид гацсан хүмүүст хүрэхээр ажиллаж буй бол цахилгаан тасран, эмнэлгийн үйлчилгээ доголдож байна. (Ройтерс)

Афганистаны гамшигтай тэмцэх газар 10 долоо хоногийн хугацаанд үер, аадар бороо, хөрсний гулгалтын улмаас дор хаяж 301 хүн амиа алдаж, 385 хүн гэмтсэн гэж мэдээлжээ. Эдгээр гамшиг 18,800 гаруй өрхөд нөлөөлж, бараг 2,000 байшинг сүйтгэн, зам, тариалангийн талбайд хохирол учруулсан байна. Албаны хүмүүс хохирлын хэмжээг үргэлжлүүлэн үнэлж, тусламж хүргэсээр байна. (Уотчерс)

Шинэ Зеландын Веллингтон хотод 11 метрийн давлагаа, хүчтэй салхи эргийг дайрсны улмаас онц байдал зарлалаа. Эрх баригчид өмнөд захын дүүргүүдээс хэдэн зуун хүнийг нүүлгэн шилжүүлж, цагт 128 км хүрсэн салхины улмаас нислэгүүд цуцлагджээ. Цагдаа нар хүмүүсийг эргээс хол байлгахын тулд шалган нэвтрүүлэх цэгүүд байгуулсан бөгөөд гэмтэж бэртсэн хүн бүртгэгдээгүй байна. (ВьетнамПлас)

[АНУ-ын] Earth League International (ELI) байгууллага нэг жилийн нууц мөрдөн шалгалтын дараа Камбожид зэрлэг амьтан-хүний хууль бус наймаа өргөн хүрээтэй байгааг мэдээллээ. Тус шалгалтаар долоо хоногт дор хаяж нэг бар-бодгалийг нядалдаг гэх сүлжээнүүд, ховордсон зүйлийн бүтээгдэхүүнийг онцгой газруудад нийлүүлдэг бүлгүүд, мөн цахим залилан, хар тамхи, модны хууль бус наймаа, авлигатай сүлжилдсэн хил дамнасан нийлүүлэлтийн сүлжээг баримтжуулсан бол Камбож улс луйврын төвүүдэд хатуу арга хэмжээ авснаас хойш эрэлт буурсан ч тус улс бүс нутгийн томоохон дамжин өнгөрүүлэх төв хэвээр байгааг тэмдэглэжээ. (Азия Ньюс Нетворк)

Дани улс Данийн цемент үйлдвэрлэгч Aalborg Portland компанид 2030 онд ажиллаж эхлэхээр төлөвлөгдөж буй CCS [нүүрстөрөгч барих, хадгалах] төслийн урт хугацааны татаас болгон 16.5 тэрбум дани крон (ойролцоогоор 2.55 тэрбум ам.доллар) олгож, жилд 1.25 сая хүртэл тонн нүүрстөрөгчийн давхар ислийг барих, тээвэрлэх, хадгалах ажлыг санхүүжүүлж, нүүрсхүчлийн хийн ялгарлыг тус улсын 1990 оны түвшнээс 70%-иар бууруулах зорилгын хүрээнд үндэсний нүүрстөрөгч тогтоон барьж хадгалах зорилтын бүрдүүлэхээр болжээ. (Ройтерс)

[АНУ-ын] Тулайн Их Сургуулийн шинэ судалгаагаар дэлхийн мангро модны алдагдал хэдэн арван жилд анх удаа эргэж, мангро ойн нийт талбай сүүлийн үеийн доод түвшнээс дээш сэргэж байна гэж мэдээлжээ. 2010 оноос хойших нэмэгдэл алдагдлаас давж, доройтлын хувь огцом буурч, хамгаалал, нөхөн сэргээх хөтөлбөрүүд эрүүл, нягт эргийн экосистемийг бий болгосноор орой нь ойг халхалсан, нүүрстөрөгчөөр баялаг ой мод тэлж байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Жүжигчин Вуди Харрелсон (веган) YouTube дээр 325,000 гаруй удаа тоглогдсон, “Where Everybody Knows Your Name /Хүн бүр таны нэрийг мэддэг газар/” подкастын саяхны дугаарт хувь хүмүүс дэлхийд туслах боломжтой “хамгийн эхний” арга бол хооллолтоо өөрчлөх явдал гэж мэдэгдэн, амьтан-хүний мах, мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөг онцолжээ. Тэрээр жүжигчин Тед Дэнсон, Харрисон Форд нартай уур амьсгалын өөрчлөлт, хувийн хооллолтын өөрчлөлт, байгаль орчны өргөн хүрээний өмгөөллийн талаар ярилцсан байна. (Плант Бэйсэд Ньюс)

Австрийн Revo Foods компани микопротеинд суурилсан шинэ веган тахианы бүтээгдэхүүн EL POLLO-г Австри, Герман, Итали улсуудад худалдаанд гаргалаа. Уг өргөтгөл нь тус брэндийн шинэлэг веган наймаалж орлуулагч хэрэглэгчдийн дунд эрэлт өндөртэй байсны дараа хийгдэж байна. (Күүл Даун)

Энэтхэгийн гоо сайхны Esskay компани Сапна Бхавнани (веган)-г “Rica Responsible Beauty-ийн Веган асуудал эрхэлсэн захирал”-аар томилж, шинэ веган салоны бүтээгдэхүүний санаачилгыг удирдуулж байна. Уг аян нь харгислал агуулаагүй, веган бүтээгдэхүүнийг тус салоны салбарын стандарт болгохыг зорьж байна. (Адьгулли)

Ахлах тогооч ЛД [Лианна Дэвис] (веган) Их Британийн Download Festival дээр 6-р сарын 13, 14-нд хөгжмөөр цэнэглэсэн хоолны шоугаа анх удаа толилуулна. Интерактив үзүүлбэрийн үеэр ахлах тогооч LD тайзан дээр наадмын хөгжимчдийн дуртай, амьтан-хүний махаар хийдэг хоолнуудын веган хувилбарыг бүтээнэ. (Веган Фүүд & Ливин)

Саудын Арабын Ratio кофены сүлжээ Аль-Хобар хотод голдуу Дауны хам шинжтэй хүмүүс ажиллуулдаг салбарыг нээлээ. Мэргэшсэн сургалтын дараа эдгээр ажилтан ажлын байрны хүртээмж, оролцоог нэмэгдүүлж байна. Хүртээмжтэй энэ кафе хөгжлийн бэрхшээлийн үйлчилгээний үйл ажиллагааг дэмжиж, цаашид салбараа өргөжүүлэхээр төлөвлөж байна. (Араб Ньюс)

Ашгийн бус Signal Shala байгууллага [Энэтхэгийн] Мумбайн хотын гүүрэн замын доор байрлуулсан, зориулалтыг нь өөрчилсөн, агааржуулагчтай тээврийн контейнер дотор эмзэг бүлгийн хүүхдүүдэд боловсрол олгож байна. Үнэ төлбөргүй энэ сургууль хичээл, үнэгүй хоол, шүршүүр, тээвэр, мөн ХОУ [хиймэл оюун ухаан], робот техник зэрэг технологийн сургалт үзүүлж, орлого багатай болон орон гэргүй өрхийн сургууль завсардсан хүүхдүүдэд амин чухал дэмжлэг үзүүлнэ. (Жапан Таймс)

Немц овчарк-хүн хийлдэг каяк завин дээр явж байхдаа Их Британийн Английн эргээс бараг 5 километрийн зайд Хойд тэнгист хөвөн явсан ч амьд үлджээ. Нохой найз хүчтэй салхинд хоёр цагийн турш гацсаны эцэст аяллын завины баг түүнийг уснаас аварч, асран хамгаалагчтай нь дахин уулзуулжээ. (Метро)

Өдрийн урам өгөх эшлэл: “Үүр цайх өдрийн өмнө бишрэл хүндэтгэлтэй бай. Нэг жилийн дараа, арван жилийн дараа юу болох бол гэж бүү бод. Өнөөдрийг л бод.” – Францын жүжгийн зохиолч, үргэлжилсэн үгийн зохиолч, Нобелийн Утга зохиолын шагналтан Ромен Роллан (Жон Кристофер: Шуурга ба стресс)

Өмнө нь Ричард Грийний клиник үхэлд орсон тохиолдлын 1, 2-р хэсэгт Ричард гэмтсэн өсгийнд нь зориулсан ердөө өвчин намдаагч гэж бодон шингэн морфин ууснаа мэдэлгүй, эгч Рослиныхоо төлөө Нью-Йоркийн марафонд гүйсэн тухай гарсан. Тэр барианд хүрсэн ч удалгүй түргэн тусламжийн ажилтнуудын майхны гадна ухаан алдан унаж, эмч нар түүний судас цохихгүй, амьсгалахгүй, зүрх нь цохилохгүй байна гэж хэлэхийг сонсжээ. Эргэн тойрных нь бүх зүйл бүдгэрэхэд Ричард цаг хугацааны мэдрэмжгүй, хурц гэрэлгүй, өөрийг нь хүлээсэн гэр бүлгүй харанхуй, чимээгүй хоосон орон зайд орсон бөгөөд тэнд зөвхөн нам гүм, амар амгалан байжээ. Дараа нь тэр өөрийн нэрийг, дохиоллын дууг, “Бидэнтэй хамт үлдээч, Ричард” гэж хэлэх дуу хоолойг сонсжээ. Түүнийг Гэгээн Люкийн эмнэлэгт яаралтай хүргэхэд эхнэр нь Рослины морфиныг нь уусан гэдгийг ойлгосон байна. Ричардын хэлснээр эмч санал нэгдэж, түүнд адреналин тарьснаар тэр эргэн ухаан оржээ.

Энэ сүүлчийн хэсэгт тэрээр тэрхүү чимээгүй байдал яагаад дахин төрсөн мэт санагдсан, мөн энэ нь амьдрал, хүмүүс, зорилгын талаарх түүний үзлийг хэрхэн өөрчилснийг тайлбарлана. Надад яг л... үүнийг дахин төрөлт гэж хэлж болно, намайг дахин программчилсан гэж хэлж болно, та нарт ойлгуулахын тулд санаанд орсон бүхнээрээ хэлж болно. Гэхдээ ерөнхийд нь бодоход, клиник үхэлд орсон тохиолдол гэх мэт зүйлсийн тухай, эсвэл нас бараад, түүхтэй эргэж ирсэн хүмүүсийн тухай сонссон бүхнээс харахад бид бүгдэд нэг нийтлэг зүйл байдаг. Тэр нэг зүйл нь бид хэзээ ч өмнөх шигээ байдаггүй. Хэзээ ч, хэзээ ч өмнөх шигээ байдаггүй.

Энэ явдал Ричардыг, түүний тэргүүнд тавих зүйлс, ажил, зорилгын мэдрэмжийг бүрэн өөрчилжээ. Мөнгө, алдар нэр өмнөх шигээ утга учиртай байхаа больжээ. Харин тэр өөрийгөө тодорхой мөчүүдэд ямар нэгэн шалтгаанаар тавигдаж байгаа мэт санагдсан байна. Нэг шөнө Ричард яагаад гэдгээ мэдэхгүй байсан ч нээлттэй микрофоны арга хэмжээнд очих ёстой мэт санагджээ. Тэнд байхдаа Ричард хар хогийн уут барьсан нэг эрийг анзаарав. Ричард дотор нь юу байгааг асуухад тэр эр гитар гэжээ. Тэр эр бүтэн дууг үнэндээ тоглодоггүй, зөвхөн телевизийн сурталчилгааны ая шиг жижигхэн аялгуу тоглодог гэж тайлбарлав. Ричард түүнийг ямар ч байсан тогло гэж зоригжуулжээ. Гитартай тэр эр тэр шөнө үнэхээр тогложээ. Дараа нь Ричард түүнд тоглолт нь гайхалтай байсан гэж хэлжээ. Тухайн үед Ричард тэр урамшуулал ямар их утга учиртай байсныг ойлгоогүй аж. Гэвч хожим нь нөгөө эр түүн дээр дахин ирсэн байна.

Тэр гарч ирээд надад бэлэг өгсөн. Тэгээд тэр: “Үүнийг чамд байлгамаар байна. Учир нь чи тэр шөнө миний амийг аварснаа ойлгохгүй байгаа. Тэр бол би бүхнийг дуусгахаар шийдсэн шөнө байсан. Тиймээс л гитар зүгээр л хогийн уутанд байсан юм.” гэж хэлсэн. Тэгээд би ямар нэг хэмжээгээр мэдэж байсан, ийм зүйл болно гэдгийг мэдэж байсан. Би хамгийн доод цэгтээ хүрсэн, зүгээр л нэг түлхэц хэрэгтэй хүмүүст татагддаг. Би үүнийг тайлбарлаж чадахгүй нь. Надад бүх хариулт байхгүй ч одоо би хүмүүстэй ярихдаа тэдний нүднээс харж чаддаг гэдгээ ойлгосон. Би үнэхээр тухайн хүнийг харж чаддаг. Бид бүгд баг зүүж чадна. Би үүнийг олон, олон, олон жил хийсэн. Бид өөр биш зүйл мэт харагдах энэ багийг зүүдэг, эсвэл дотроо тэр багтайгаа огт өөр мэдрэмжтэй байдаг. Гэхдээ би хүмүүсийн нүд рүү ямар нэг хэмжээгээр нэвт харж, үнэнийг мэдэрдэг. Би үнэнийг харж чаддаг. Тэрхүү зорилгын мэдрэмж хожим Ричардын жолооны багшийн ажлыг ч мөн чиглүүлжээ. Тэрээр ялангуяа анхаарал дутмагшил/хэт хөдөлгөөнтөх эмгэг (ADHD) болон аутизмтай залуу хүмүүстэй ажиллаж эхэлсэн бөгөөд тэвчээр, үнэнч байдал, өөр төрлийн дэмжлэг хэрэгтэй суралцагчдад туслахдаа сэтгэл ханамжийг олж авдаг хэмээн хэлсэн юм.

Заримдаа хэрхэн амьдрахаа эцэст нь ойлгохын тулд үхэх хэрэгтэй болдог. Гэхдээ үүнийг мэдэхийн тулд хүн бүрийг үхээсэй гэж би хүсэхгүй байна. Тиймээс миний хийхийг хүсэж буй зүйл бол та нар миний хийснийг шаардлагагүй гэж хэлэх гэж хичээж буй явдал юм. Надад итгээрэй, үлдсэн амьдралдаа амьдрах өөр арга бий, өнөөдрөөс эхлэн та зүгээр л юмсыг өөрөөр харж эхэлнэ. Та гэрлийг илүү тод харна. Та дуу чимээг илүү чанга, илүү тод сонсоно. Навчин завсраар нар тусаж буй тэр модыг хараад, та үүнд талархаж эхэлнэ. Тэгээд зүгээр л ямар нэг зүйл буцааж өг. Хэрэв тэгвэл өгсөн зүйл тань арав дахин нугалран, эргэн ирж байгааг мэдэрнэ гэдэгт би итгэлтэй байна. Та өөрийгөө илүү сайн хүн болсон гэж мэдэрнэ гэдгийг би бодож, үнэхээр итгэдэг. Таны амьдрал илүү сайхан болно. (Сүнслэг дайчны аялал)